Көлік енді тасымалдаушыға тіркелді: хабарламаның жаңа нысаны нені өзгертті

Не болды

2026 жылғы мамырда Ұлттық экономика министрлігі такси тасымалдаушылары беретін хабарлама нысанын өзгертті. Бұрын онда тек тасымалдаушы туралы деректер болатын. Енді оларға көліктер туралы мәліметтер қосылды: маркасы, мемлекеттік нөмірі және шыққан жылы. Парк жаңарса, деректерді өзгертуге болады: автомобильді ауыстыру немесе қосу.

Себепті ведомство тікелей атады. Бұрын тасымалдаушы нақты көлікке байланбаған, сондықтан апаттан кейін жолаушыларға немесе үшінші тұлғаларға келген зиянға кім жауап беретінін табу қиын болды. Енді жауаптыны тез анықтауға болады. Екінші күтілетін әсер: нарықтың заңсыз қатысушылары азаяды.

Төңіректе не болды

Тасымалдаушы кім. Бұл — заңдық термин. Такси тасымалдаушысы болып платформалар мен қосымшалар арқылы жұмыс істейтін жеке тұлға, сондай-ақ жолаушылар мен жүкті тасымалдайтын ЖК және заңды тұлға саналады. Мәртебені жұмысты бастар алдында әкімдікке хабарлама берген адам алады.

Бұл заңда қалай құрылған. «Автомобиль көлігі туралы» Заң үш рөлді бөлек сипаттайды:

• Тасымалдаушы: хабарлама беріп, тізілімге енгізілген.
• Жалға беруші: тасымалдаушы ретінде хабарлама берген ЖК немесе заңды тұлға жалдау шарты бойынша жеңіл автомобильді жеке тұлғаға бере алады.
• Диспетчерлік қызмет немесе қосымша: тапсырыстарды тасымалдаушыларға не тікелей жүргізушілерге береді.

Бұл қайдан шықты.

• 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап платформалар тапсырысты тек тасымалдаушы ретінде тіркелген жеке тұлғаларға ғана береді.
• Әкімдіктер хабарлама берген ЖК мен ЖШС тізілімдерін жүргізеді. 2024 жылы такси қатысқан 113 апат болды, 42 адам қайтыс болды.
• 2024 жылы Көлік министрлігі такси тасымалы үшін ЖК немесе заңды тұлға болу керегін еске салды. 2025 жылдан платформалардағы жеке тұлғалар санаты қосылды, ал оларды бақылау қосымша операторына жүктелген.
• Депутат такси нарығын шамамен 500 млрд теңге деп бағалап, оны сұр аймақта жұмыс істейді деп атады.

Тағы не жоспарда. 2025 жылы Көлік министрлігі агрегаторларға рұқсат беру тәртібін көздейтін заң жобасын әзірледі, ал бұдан да бұрын агрегаторлардың өзін-өзі реттейтін ұйымдарға міндетті мүшелігі талқыланған. Қабылданған-қабылданбағаны әзірге белгісіз.

Бұл қазір нені білдіреді

Басты өзгеріс қарапайым: енді тізілім тек «кім» екенін ғана емес, «немен» екенін де біледі. Хабарламада жоқ көлік көзге көрінбейтін болудан қалады.

Егер сіз парк иесі болсаңыз. Көліктер тізімін қарап шығыңыз: бәрі хабарламада көрсетілген бе, деректер техпаспортпен сәйкес келе ме, көлікті ауыстырғаннан немесе сатқаннан кейін деректерді жаңарттыңыз ба. Жүргізушілердің қалай рәсімделгенін тексеріңіз. Көлік министрлігінің айтуынша, тасымалдаушы жүргізушімен еңбек шартын жасасуы керек, ал жалдау кезінде заң бойынша автокөлікті жеке тұлға алады. Бұл екі схема сіздің паркіңізде қалай үйлесетінін заңгерден нақтылаған жөн: сіздің схемаңызда тасымалдаушы кім — парк пе, жүргізуші ме, және ол үшін қандай шарттар қажет.

Егер сіз жүргізуші болсаңыз. Өзіңіз немесе паркіңіз хабарлама бергеніне және көлігіңіз онда көрсетілгеніне көз жеткізіңіз. Автокөлікті парктен жалдасаңыз, хабарлама кімге рәсімделгенін сұраңыз.

Әрі қарай не болуы мүмкін

• Тізілімдерді платформалар мен полиция деректерімен салыстыра бастайды. Сонда тізілімнен тыс көлік тапсырыссыз қалу қаупінде болады.
• Парктегі әр автомобиль ауыстыру хабарламаны жаңартуды талап етеді. Көлік айналымы көп парктер мұны бірінші сезінеді.
• Агрегаторларға рұқсат беру тәртібі қабылданса, платформаларға қойылатын талаптар қатаң болады, ал жүргізушілер үшін жауапкершіліктің бір бөлігі оларға түседі.
• Ресми тасымалдаушылар үлесінің өсуі сапардың өзіндік құнын көтеруі мүмкін: заңсыздар арзанырақ жұмыс істейді.

Дереккөздер: Zakon.kz, 06.05.2026 · Nur.kz, нысанда не өзгерді · Такси тасымалдаушысының анықтамасы · «Автомобиль көлігі туралы» Заң, 26-1 және 26-2-баптар · Nur.kz, 2025 жылдан бастап ережелер · Inform.kz, әкімдіктер тізілімдері · Tengrinews, еңбек шарты және платформаларды бақылау · Kapital, 500 млрд сұр аймақ · Tengrinews, агрегаторларға арналған СРО